آرتروز مچ پا؛ علت، علائم و درمان غیرجراحی

آیا درد مچ پا فعالیت روزمره شما را محدود کرده است؟ آیا هر قدم زدن، بالا رفتن از پله یا حتی ایستادن برایتان با ناراحتی همراه است؟ آرتروز مچ پا، یک بیماری پیش رونده و مزمن است که می تواند به تدریج کیفیت زندگی شما را کاهش دهد و شما را از انجام فعالیت های مورد علاقه تان بازدارد . اما نگران نباشید، چرا که در بسیاری از موارد، راهکارهای درمانی غیرجراحی مؤثر و امیدبخش برای مدیریت این بیماری و بازگرداندن آسایش به زندگی شما وجود دارد .

مشاوره و نوبت‌ گیری برای شروع درمان آرتروز مچ

اولین گام در روند درمان صافی کف پا دریافت مشاوره از یک مرکز معتبر است. معاینه دقیق و ارزیابی وضعیت پا به پزشک کمک می‌کند روش مناسب را انتخاب کند. در کلینیک سلیم ارتو بیماران می‌توانند با رزرو وقت، از خدمات تخصصی مانند معاینه فیزیکی، بررسی سابقه پزشکی و طراحی برنامه درمانی اختصاصی بهره‌مند شوند.

آدرس: خیابان شریعتی، ابتدای ظفر، پلاک ۷، ساختمان پزشکان سبز، آسانسور B، طبقه ۵، واحد ۱۹
شماره‌های تماس: 02122904007 و 02122226923
ساعات کاری: شنبه تا پنجشنبه از ساعت ۱۰ صبح تا ۱۹

تیم پزشکی این مرکز بر اساس شرایط فردی، سن بیمار و شدت عارضه، بهترین گزینه درمانی را پیشنهاد می‌دهد. از کودکان خردسال تا بزرگسالانی که سال‌ها با این مشکل درگیر بوده‌اند، همگی می‌توانند از مشاوره‌های تخصصی این مجموعه استفاده کنند.

آرتروز مچ پا چیست؟

مفصل مچ پا، یکی از حیاتی ترین مفاصل بدن است که وزن کل بدن را تحمل کرده و امکان حرکت و تعادل را فراهم می کند. آرتروز مچ پا که به آن استئوآرتریت مچ پا نیز گفته می شود، زمانی رخ می دهد که غضروف محافظ انتهای استخوان ها در این مفصل به مرور زمان تخریب شود . غضروف سالم به استخوان ها اجازه می دهد تا به راحتی و بدون اصطکاک روی هم حرکت کنند، اما با تخریب آن، استخوان ها مستقیماً با یکدیگر ساییده شده و منجر به درد، التهاب،سفتی و کاهش دامنه حرکتی می شوند. این بیماری می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و در صورت عدم درمان، پیشرفت کند .

علل اصلی آرتروز مچ پا

شناخت علل زمینه ای آرتروز مچ پا گام اول در پیشگیری و مدیریت مؤثر آن است. این بیماری معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل مختلف است:

آسیب های قبلی و تروما

شایع ترین علت آرتروز مچ پا، سابقه آسیب های قبلی به مچ پا است . شکستگی های مچ پا، دررفتگی ها یا پیچ خوردگی های مکرر،حتی اگر در گذشته به درستی درمان شده باشند،می توانند به غضروف مفصل آسیب رسانده و زمینه را برای آرتروز در آینده فراهم کنند. این نوع آرتروز به “آرتروز پس از سانحه” (Post-traumatic Arthritis) معروف است.

التهاب مزمن و بیماری های زمینه ای

برخی بیماری های التهابی مانند آرتریت روماتوئید، نقرس یا سایر اشکال آرتریت التهابی، می توانند به مرور زمان غضروف مفصل مچ پا را تخریب کنند . التهاب مداوم در مفصل منجر به فرسایش غضروف و ایجاد آرتروز می شود .

افزایش سن و ساییدگی طبیعی

مانند سایر مفاصل بدن،با افزایش سن، غضروف مچ پا نیز دچار ساییدگی و پارگی طبیعی می شود. هرچند افزایش سن به تنهایی علت آرتروز نیست،اما یکی از عوامل خطر اصلی محسوب می شود .

سایر عوامل موثر

• چاقی: وزن اضافی،فشار مضاعفی بر مفاصل تحمل کننده وزن، از جمله مچ پا، وارد می کند و می تواند روند تخریب غضروف را تسریع بخشد .
• ناهنجاری های مادرزادی: در برخی افراد، مشکلات ساختاری در مفصل مچ پا از بدو تولد می تواند منجر به توزیع نامتوازن وزن و ساییدگی زودهنگام غضروف شود .
• فعالیت های بدنی شدید و تکراری: ورزشکاران یا افرادی که مشاغل فیزیکی سنگین دارند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آرتروز مچ پا قرار دارند .

علائم هشداردهنده آرتروز مچ پا

علائم آرتروز مچ پا معمولاً به تدریج ظاهر می شوند و با گذشت زمان تشدید می یابند . توجه به این علائم برای تشخیص زودهنگام و آغاز درمان بسیار مهم است:

• درد،به ویژه هنگام فعالیت: این شایع ترین علامت است. درد ممکن است پس از پیاده روی طولانی، دویدن، یا حتی ایستادن های طولانی مدت افزایش یابد. در مراحل پیشرفته تر،درد حتی در زمان استراحت نیز احساس می شود.
• تورم و خشکی مفصل: مچ پا ممکن است متورم به نظر برسد و احساس خشکی به خصوص پس از دوره های طولانی بی حرکتی (مثلاً صبح ها پس از بیدار شدن) یا پس از فعالیت های شدید وجود داشته باشد.
• کاهش دامنه حرکتی و محدودیت در راه رفتن: فرد ممکن است نتواند مچ پا را به طور کامل خم یا راست کند. این محدودیت حرکتی می تواند راه رفتن طبیعی را دشوار کرده و باعث لنگیدن شود .
• حساسیت به لمس: ناحیه مفصل ممکن است هنگام لمس دردناک باشد.
• صدا دادن مفصل (کریپتاسیون): شنیده شدن صدای خرت خرت یا تق تق هنگام حرکت دادن مچ پا، به دلیل ساییدگی استخوان ها بر روی یکدیگر.
• تغییر شکل مفصل: در مراحل پیشرفته،مفصل ممکن است تغییر شکل داده و برجستگی های استخوانی (استئوفیت) قابل مشاهده یا لمس باشند.

تشخیص دقیق آرتروز مچ پا

تشخیص آرتروز مچ پا با ترکیبی از معاینه بالینی، بررسی سابقه پزشکی و روش های تصویربرداری انجام می شود:

• معاینه بالینی: پزشک متخصص مچ پا را از نظر تورم، حساسیت،دامنه حرکتی و ثبات بررسی می کند . مشاهده نحوه راه رفتن بیمار نیز می تواند اطلاعات مهمی ارائه دهد .
• رادیوگرافی (اشعه ایکس): تصاویر اشعه ایکس می توانند کاهش فضای مفصلی (نشان دهنده تخریب غضروف)،وجود خارهای استخوانی (استئوفیت) و تغییرات استخوانی دیگر را نشان دهند .
• تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): در مواردی که نیاز به ارزیابی دقیق تر بافت های نرم مانند غضروف و رباط ها باشد، MRI تجویز می شود .
• آزمایش خون: برای رد کردن سایر اشکال آرتریت التهابی مانند آرتریت روماتوئید،ممکن است آزمایش خون انجام شود.

راهکارهای درمانی غیرجراحی آرتروز مچ پا

خبر خوب این است که در بسیاری از موارد، آرتروز مچ پا را می توان به طور مؤثر با روش های غیرجراحی مدیریت کرد. هدف اصلی این درمان ها، کاهش درد، بهبود عملکرد و کند کردن روند پیشرفت بیماری است.

مدیریت درد و التهاب (داروها)

• داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): داروهای خوراکی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن می توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند .
• مسکن ها: داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن برای تسکین درد خفیف تا متوسط مفید هستند.
• داروهای موضعی: ژل ها و کرم های حاوی NSAIDs یا کپسایسین می توانند به صورت موضعی برای کاهش درد استفاده شوند .

فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی

فیزیوتراپی نقش حیاتی در مدیریت آرتروز مچ پا دارد . یک برنامه ورزشی تحت نظر فیزیوتراپیست شامل:

• تمرینات دامنه حرکتی: برای حفظ انعطاف پذیری مفصل .
• تمرینات تقویتی: برای تقویت عضلات اطراف مچ پا و پا، که به ثبات مفصل کمک می کنند.
• تمرینات تعادلی: برای بهبود حس عمقی و جلوگیری از سقوط.
• درمان های دستی: ماساژ و تکنیک های مفصلی برای کاهش خشکی و درد .

استفاده از ارتز و کفش مناسب

استفاده از ارتز (بریس) و کفش های مناسب، یکی از مؤثرترین روش های غیرجراحی برای کاهش درد و بهبود عملکرد در آرتروز مچ پا است. این وسایل می توانند:

• تغییر توزیع وزن: فشار را از نواحی آسیب دیده برداشته و به سایر قسمت ها منتقل کنند .
• ثبات مفصل: مچ پا را حمایت کرده و از حرکات دردناک و نامطلوب جلوگیری کنند.
• جذب شوک: ضربات وارده به مفصل را کاهش دهند.

تیم متخصص ما در کلینیک سلیم ارتو،با ارزیابی دقیق وضعیت شما، مناسب ترین ارتز و کفش درمانی را طراحی و ارائه می کند تا حداکثر راحتی و کارایی را برای شما به ارمغان آورد.

ویژگی مقایسه	مچ پای سالم	آرتروز خفیف مچ پا	آرتروز متوسط تا شدید مچ پا
میزان درد	حداقل یا بدون درد	متناوب و خفیف، معمولاً پس از فعالیت	دائمی و متوسط تا شدید، حتی در زمان استراحت
دامنه حرکت	کامل و بدون محدودیت	کمی کاهش یافته، به خصوص در صبح	به طور قابل توجهی محدود و دردناک
نیاز به ارتز/کفش درمانی	خیر	گاهی برای حمایت در فعالیت های خاص	اغلب ضروری و حیاتی برای کاهش درد و بهبود عملکرد

تغییرات سبک زندگی

• کاهش وزن: اگر اضافه وزن دارید، حتی کاهش مقدار کمی از وزن می تواند فشار روی مچ پا را به شدت کاهش دهد.
• فعالیت های کم برخورد: انتخاب ورزش هایی مانند شنا، دوچرخه سواری، یا پیاده روی در آب به جای دویدن یا ورزش های پربرخورد، برای حفظ تناسب اندام بدون آسیب به مچ پا توصیه می شود .
• استراحت کافی: به مچ پا فرصت دهید تا پس از فعالیت های سنگین استراحت کند .

تزریقات مفصلی

در برخی موارد، تزریق مستقیم داروها به مفصل می تواند به تسکین علائم کمک کند:

• تزریق کورتیکواستروئیدها: برای کاهش التهاب و درد . اثر آن ها معمولاً موقتی است .
• تزریق اسید هیالورونیک (ژل درمانی): این ماده می تواند به عنوان روان کننده و جذب کننده شوک در مفصل عمل کند و به بهبود عملکرد مفصل کمک کند.

نتیجه گیری

آرتروز مچ پا، بیماری ای است که می تواند به طور جدی کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد، اما با تشخیص به موقع و پیگیری یک برنامه درمانی غیرجراحی جامع، می توان درد را کنترل کرده و عملکرد مفصل را تا حد زیادی بهبود بخشید . تمرکز بر مدیریت درد، فیزیوتراپی،و به خصوص استفاده صحیح و به جا از ارتز و کفش های درمانی، نقش کلیدی در بازگرداندن شما به فعالیت های روزمره و افزایش کیفیت زندگی تان دارد. به یاد داشته باشید که مشاوره با متخصصین ارتوپدی و ارتوپدی فنی، اولین قدم برای یافتن بهترین راهکار درمانی برای شماست .

پرسش های متداول

آیا آرتروز مچ پا قابل پیشگیری است؟

در برخی موارد، خیر، اما می توان با مدیریت صحیح آسیب های مچ پا، حفظ وزن سالم، و انجام تمرینات تقویتی و تعادلی، خطر ابتلا و پیشرفت آن را کاهش داد .

چه زمانی نیاز به جراحی است؟

جراحی معمولاً زمانی توصیه می شود که درمان های غیرجراحی قادر به کنترل درد و بهبود عملکرد نباشند و کیفیت زندگی به شدت تحت تاثیر قرار گرفته باشد.

آیا فیزیوتراپی واقعاً کمک کننده است؟

بله، فیزیوتراپی یکی از ارکان اصلی درمان غیرجراحی آرتروز مچ پا است. این روش به تقویت عضلات، بهبود دامنه حرکتی، کاهش درد و افزایش ثبات مفصل کمک شایانی می کند.

آیا با آرتروز مچ پا می توان ورزش کرد؟

بله، ورزش های کم برخورد مانند شنا، دوچرخه سواری،یوگا و پیاده روی در آب برای افراد مبتلا به آرتروز مچ پا توصیه می شود. با این حال،مشورت با پزشک یا فیزیوتراپیست برای انتخاب برنامه ورزشی مناسب ضروری است .

چه نوع ارتزی برای مچ پای من مناسب است؟

نوع ارتز مناسب بستگی به شدت آرتروز،میزان درد، و نوع فعالیت های شما دارد . ارتزهای سفارشی سازی شده که به طور خاص برای پای شما ساخته می شوند، معمولاً بهترین نتایج را دارند . یک متخصص ارتوز و پروتز می تواند پس از معاینه دقیق، بهترین گزینه را به شما پیشنهاد دهد.

---

برای مشاوره تخصصی در مورد ارتوز و راهکارهای درمانی غیرجراحی آرتروز مچ پا، همین امروز با متخصصین ما در سلیم ارتو در تماس باشید .