کایفوز

خلاصه مطلب

کایفوز یا قوز پشتی، انحنای غیرطبیعی و بیش از حد ستون فقرات سینه ای است که می تواند ناشی از عادات وضعیتی نامناسب (کایفوز وضعیتی) یا اختلالات ساختاری جدی تر مانند کیفوز شوئرمن باشد. تشخیص به موقع و دقیق، که شامل معاینه بالینی، رادیوگرافی و به ویژه تکنولوژی های پیشرفته ای نظیر آنالیز پاسچر می شود، کلید مدیریت موفق این عارضه است. برای افراد در حال رشد که مبتلا به کیفوز شوئرمن هستند، درمان غیرجراحی کایفوز با استفاده از بریس های تخصصی مانند بریس میلواکی، همراه با تمرینات اصلاحی و توجه به تراز قامت از طریق کفی های طبی سفارشی، مؤثرترین راهکار برای جلوگیری از پیشرفت انحنا و پیشگیری از نیاز به جراحی است. کلینیک سلیم ارتو با به کارگیری اسکن سه بعدی و تحلیل های جامع قامت، به طراحی درمان های شخصی سازی شده و ساخت بریس هایی با دقت بی نظیر می پردازد.

۱. کایفوز: تعریف، حد طبیعی و انواع ساختاری و وضعیتی

کایفوز (Kyphosis)، که در زبان عامه به نام قوز پشتی شناخته می شود، به افزایش غیرطبیعی انحنای ستون فقرات در صفحه ساژیتال (از پهلو) گفته می شود. این انحنا معمولاً در ناحیه قفسه سینه (توراسیک) رخ می دهد و موجب ظاهری خمیده و پشتی گرد می شود. درک تفاوت بین انحنای طبیعی و پاتولوژیکال (بیماری زا) برای آغاز فرآیند درمان غیرجراحی کایفوز حیاتی است.

انحنای طبیعی ستون فقرات

ستون فقرات انسان دارای انحناهای طبیعی است که به جذب شوک و حفظ تعادل کمک می کنند. انحنای طبیعی در ناحیه سینه ای، که به سمت عقب است، باید بین ۲۰ تا ۴۵ درجه باشد. اگر این انحنا از ۵۰ درجه تجاوز کند، وضعیت غیرطبیعی یا هیپرکیفوز (Hyperkyphosis) تلقی می شود و مستلزم بررسی های بیشتر است.

انواع مهم کایفوز

تشخیص نوع کایفوز بسیار مهم است، زیرا رویکرد درمانی را مشخص می کند:

الف) کایفوز وضعیتی (Postural Kyphosis)

این شایع ترین نوع کایفوز است و معمولاً در نوجوانان، به ویژه دختران، مشاهده می شود.

• ماهیت: این انحنا ساختاری نیست، بلکه ناشی از ضعف عضلات مرکزی (کور) و عادات بد نشستن، خم شدن، یا حمل کوله پشتی های سنگین است.
• تشخیص: کایفوز وضعیتی منعطف است. به این معنا که فرد می تواند با اراده خود یا با دستور پزشک، ستون فقرات خود را صاف کند و انحنا به حالت طبیعی بازگردد. این نوع معمولاً دردناک نیست و پیشرفت نمی کند.

ب) کیفوز شوئرمن (Scheuermann’s Kyphosis)

این یک اختلال ساختاری و یکی از جدی ترین انواع کایفوز است که نیازمند مداخلات دقیق ارتوپدی فنی است. کیفوز شوئرمن اغلب در دوران نوجوانی (سنین ۱۲ تا ۱۶ سالگی) ظاهر می شود.

• ماهیت: در این نوع، مهره های ستون فقرات (معمولاً حداقل سه مهره متوالی) در قسمت جلو رشد کمتری دارند و به شکل گُوِه ای یا مثلثی در می آیند. این تغییر شکل باعث می شود انحنای ستون فقرات سخت و زاویه دار شود.
• تشخیص: این انحنا برخلاف نوع وضعیتی، سفت و غیرقابل انعطاف است و با صاف کردن کمر اصلاح نمی شود. کیفوز شوئرمن در پسران شایع تر است و ممکن است با درد خفیف تا متوسط همراه باشد.

ج) کایفوز مادرزادی

این نوع در بدو تولد وجود دارد و به دلیل تشکیل ناقص یا جوش خوردن غیرطبیعی مهره ها در دوران جنینی ایجاد می شود. این نوع اغلب نیاز به مداخله زودهنگام و دقیق دارد و معمولاً با افزایش سن بدتر می شود.

مشاوره و نوبت‌ گیری برای شروع درمان کایفوز

اولین گام در روند درمان صافی کف پا دریافت مشاوره از یک مرکز معتبر است. معاینه دقیق و ارزیابی وضعیت پا به پزشک کمک می‌کند روش مناسب را انتخاب کند. در کلینیک سلیم ارتو بیماران می‌توانند با رزرو وقت، از خدمات تخصصی مانند معاینه فیزیکی، بررسی سابقه پزشکی و طراحی برنامه درمانی اختصاصی بهره‌مند شوند.

آدرس: خیابان شریعتی، ابتدای ظفر، پلاک ۷، ساختمان پزشکان سبز، آسانسور B، طبقه ۵، واحد ۱۹
شماره‌های تماس: 02122904007 و 02122226923
ساعات کاری: شنبه تا پنجشنبه از ساعت ۱۰ صبح تا ۱۹

تیم پزشکی این مرکز بر اساس شرایط فردی، سن بیمار و شدت عارضه، بهترین گزینه درمانی را پیشنهاد می‌دهد. از کودکان خردسال تا بزرگسالانی که سال‌ها با این مشکل درگیر بوده‌اند، همگی می‌توانند از مشاوره‌های تخصصی این مجموعه استفاده کنند.

۲. تشخیص دقیق: نقش ابزارهای ارتوپدی فنی و آنالیز پاسچر

تشخیص صحیح نه تنها نوع کایفوز، بلکه میزان پیشرفت آن را مشخص می کند. یک ارزیابی جامع فراتر از یک معاینه ساده است و نیاز به ابزارهای تخصصی دارد.

معاینه فیزیکی و رادیوگرافی

• معاینه بالینی: پزشک یا متخصص ارتوپدی، ستون فقرات را از نظر حساسیت، درد، انعطاف پذیری و تقارن شانه ها بررسی می کند.
• تست خم شدن رو به جلو آدام (Adam’s Forward Bend Test): این تست برای ارزیابی انعطاف پذیری انحنا استفاده می شود. اگر قوز با خم شدن کاهش یابد، احتمالاً از نوع وضعیتی است.
• تصویربرداری (اشعه ایکس): ضروری ترین ابزار تشخیص است. از طریق رادیوگرافی جانبی تمام قد ستون فقرات، زاویه کایفوز با استفاده از روش زاویه کاب (Cobb Angle) اندازه گیری می شود. این زاویه باید بیش از ۵۰ درجه باشد تا به عنوان هیپرکیفوز تشخیص داده شود. همچنین در کیفوز شوئرمن، تصویربرداری شکل گُوِه ای مهره ها را به وضوح نشان می دهد.

اهمیت آنالیز پاسچر در کلینیک سلیم ارتو

در کلینیک سلیم ارتو، ما برای رسیدن به دقیق ترین برنامه درمانی، تنها به رادیوگرافی اکتفا نمی کنیم. فناوری آنالیز پاسچر (Posture Analysis) ستون فقرات و قامت، یک جزء حیاتی در فرآیند تشخیصی ما است.

دستگاه های پیشرفته آنالیز پاسچر، به متخصصین ما این امکان را می دهند که ناهنجاری ها و عدم تقارن های اسکلتی را با دقتی چند برابر تشخیص دهند. این تحلیل شامل موارد زیر است:

1. ارزیابی سه بعدی محور بدن: تحلیلگرهای قامت، انحرافات محور بدن در سه صفحه (قدامی-خلفی، جانبی، و چرخشی) را ثبت می کنند. این فراتر از دید ساده پزشک است.
2. تشخیص عدم تقارن های ظریف: برای مثال، عدم تقارن در ارتفاع شانه، تیغه کتف یا لگن که اغلب با کایفوز همراه است، به طور دقیق اندازه گیری می شود.
3. تولید داده های شخصی سازی شده: داده های دقیق جمع آوری شده از آنالیز پاسچر، مبنای طراحی بریس های سفارشی و تنظیم دقیق برنامه تمرینات اصلاحی (که بیمار باید نزد متخصص مربوطه انجام دهد) قرار می گیرد. این امر، تضمین کننده اثربخشی حداکثری درمان غیرجراحی کایفوز است.

۳. درمان غیرجراحی کایفوز: رویکرد تخصصی سلیم ارتو

هدف اصلی در درمان کایفوز، به ویژه در بیماران در حال رشد، جلوگیری از پیشرفت انحنا، تصحیح بدشکلی و حفظ کیفیت زندگی است. درمان های غیرجراحی برای کایفوز وضعیتی و همچنین برای بیماران مبتلا به کیفوز شوئرمن که زاویه انحنای آن ها کمتر از ۷۰ تا ۷۵ درجه است و هنوز فرآیند رشد اسکلتی را تکمیل نکرده اند، توصیه می شود.

۳.۱. بریس های ارتوپدی و بریس میلواکی: راهکار اصلاح ساختاری

استفاده از بریس، سنگ بنای درمان غیرجراحی کایفوز، به ویژه در موارد کیفوز شوئرمن، است. بریس ستون فقرات به گونه ای طراحی شده است که با اعمال فشار کنترل شده و هدفمند، ستون فقرات را صاف نگه داشته و از پیشرفت انحنا جلوگیری کند. بریس باید به طور مداوم و تا زمان بلوغ اسکلتی کامل (زمانی که صفحات رشد بسته شوند) استفاده شود.

بریس میلواکی (Milwaukee Brace)

در طول دهه ها، بریس میلواکی به عنوان یکی از بریس های تخصصی و استاندارد برای درمان کیفوز شوئرمن شناخته شده است. این بریس که از ناحیه لگن تا زیر چانه و پشت سر امتداد می یابد، برای اعمال نیروی کششی و اصلاحی قوی طراحی شده است.

جدول مقایسه رویکردهای درمان کایفوز

برای درک بهتر رویکردهای درمانی، مقایسه بین دو نوع اصلی کایفوز و روش های مدیریت آن ها ضروری است:

ویژگی مقایسه	کایفوز وضعیتی	کیفوز شوئرمن
نوع انحنا	انعطاف پذیر و قابل اصلاح با صاف ایستادن	ساختاری، سخت و غیرقابل اصلاح خودبه خودی
علت اصلی	عادات بد نشستن، ضعف عضلات، وضعیت نامناسب	ناهنجاری رشدی و گُوِه ای شدن مهره ها (ژنتیکی)
سن شروع و شیوع	دوران نوجوانی، شایع تر در دختران	دوران بلوغ (12 تا 16 سال)، شایع تر در پسران
حد انحنا برای درمان غیرجراحی	معمولاً زاویه کم (<50 درجه)	زاویه بین ۵۰ تا ۷۵ درجه در بیماران در حال رشد
درمان اصلی ارتوپدی فنی	تمرینات اصلاحی و استفاده از کفی طبی (برای تراز قامت)	بریس های ارتوپدی تخصصی (مانند بریس میلواکی) و تمرینات

۳.۲. نقش تمرینات اصلاحی و تقویت عضلات

اگرچه کلینیک سلیم ارتو مستقیماً خدمات فیزیوتراپی ارائه نمی دهد، اما می دانیم که تمرینات اصلاحی نقش مکمل و حیاتی در موفقیت درمان غیرجراحی کایفوز ایفا می کنند. برنامه تمرینی که توسط متخصص فیزیوتراپی طراحی می شود، به دو هدف اصلی می پردازد:

1. تقویت عضلات پشتی و شکمی (Core): تقویت این عضلات به حفظ وضعیت صحیح قامت و کاهش فشار از روی ستون فقرات کمک می کند.
2. کشش عضلات سفت شده: در بسیاری از موارد کایفوز، عضلات همسترینگ (پشت ران) و عضلات سینه سفت می شوند. حرکات کششی برای این عضلات برای بهبود انعطاف پذیری و تراز قامت ضروری است.

مثال هایی از حرکات مفید (که باید تحت نظر متخصص انجام شوند):

• حرکت چین تاک (Chin Tuck): برای اصلاح وضعیت سر به جلو (Forward Head Posture) که اغلب همراه با کایفوز است.
• حرکت پل (Bridge): برای تقویت عضلات گلوتئال و کمر.
• کشش کبری (Cobra Stretch): برای بهبود باز شدن قفسه سینه و تقویت عضلات پشت.

۳.۳. ثبات قامت

در حالی که بریس ها و تمرینات مستقیماً بر ستون فقرات تأثیر می گذارند، توجه به ثبات قامت از پایین ترین نقطه یعنی پاها، برای پایداری کلی بدن ضروری است. اینجا است که خدمات تخصصی اسکن کف پا و ساخت کفی های طبی سفارشی اهمیت می یابد.

ستون فقرات مانند یک برج عمل می کند که بر روی پایه (پاها و لگن) قرار گرفته است. اگر پایه کج باشد (مانان صافی کف پا یا پرونیشن شدید)، بدن ناچار است برای حفظ تعادل، در ناحیه بالاتر (لگن، کمر، و شانه ها) جبران انجام دهد. این جبران ها می توانند باعث افزایش ناهنجاری هایی مانند قوز پشتی شوند.

نقش کفی های طبی سفارشی:

1. تراز لگن و ستون فقرات: کفی های طبی که بر اساس داده های دقیق اسکن فشار کف پا یا اسکن سه بعدی طراحی شده اند، با اصلاح وضعیت کف پا، به حفظ تراز پا و لگن کمک می کنند.
2. کاهش فشار اضافی: با ایجاد یک پایه متعادل، فشار اضافی که به دلیل بدراستایی از کمر و شانه ها کاسته می شود. این امر به حفظ اصلاح انجام شده توسط بریس یا تمرینات کمک می کند و مانع از پیشرفت ناهنجاری های قامتی می شود.

در کلینیک سلیم ارتو، ما با انجام اسکن دقیق کف پا، مطمئن می شویم که حتی پایه قامت بیمار نیز به صورت ایده آل تراز شده است تا پایداری بلندمدت ستون فقرات تضمین شود.

۴. عوارض جدی کایفوز و ضرورت مداخله به موقع

اهمیت درمان غیرجراحی کایفوز نه تنها در بهبود ظاهر، بلکه در پیشگیری از عوارض جدی و بلندمدتی است که این ناهنجاری می تواند ایجاد کند. اگر کایفوز (به ویژه کیفوز شوئرمن شدید) بدون درمان رها شود، عواقب زیر را به دنبال خواهد داشت:

الف) مشکلات جسمی و درد مزمن

• درد و خستگی: انحنای شدید منجر به توزیع نابرابر وزن و فشار مزمن بر مفاصل مهره ای و عضلات می شود که نتیجه آن درد مزمن پشت، به ویژه در ناحیه کمر و قفسه سینه، و خستگی شدید ناشی از تلاش مداوم بدن برای حفظ تعادل است.
• محدودیت حرکتی: کاهش انعطاف پذیری ستون فقرات، دامنه حرکتی بیمار را محدود کرده و انجام فعالیت های روزمره را دشوار می سازد.

ب) عوارض داخلی

• مشکلات تنفسی: در موارد هیپرکیفوز شدید (معمولاً بالای ۹۰ درجه)، قفسه سینه فشرده می شود. این فشار می تواند ظرفیت ریه ها را کاهش داده و منجر به مشکلات تنفسی و تنگی نفس شود.
• مشکلات گوارشی: فشار ستون فقرات بر اندام های شکمی می تواند بر دستگاه گوارش تأثیر بگذارد و در مواردی باعث مشکلاتی نظیر رفلاکس اسید یا اختلال در عملکرد روده شود.

ج) ملاحظات جراحی (به ندرت)

جراحی (معمولاً فیوژن یا خشک کردن ستون فقرات) فقط در موارد بسیار شدید یا استثنایی توصیه می شود:

• کیفوز شوئرمن با زاویه انحنای بسیار بالا (معمولاً بیش از ۷۰ تا ۷۵ درجه) که با بریس قابل کنترل نبوده است.
• وجود درد شدید و ناتوان کننده که به درمان های غیرجراحی پاسخ نمی دهد.
• بروز مشکلات عصبی یا اختلالات عملکردی داخلی (مانند مشکلات تنفسی شدید).

در کلینیک سلیم ارتو، ما با ارائه روش های دقیق تشخیص و درمان غیرجراحی کایفوز، تلاش می کنیم تا از رسیدن بیمار به نقطه نیاز به جراحی جلوگیری کنیم.

۵. نتیجه گیری

کایفوز، خواه از نوع وضعیتی باشد یا ساختاری مانند کیفوز شوئرمن، یک ناهنجاری قابل مدیریت است، مشروط بر اینکه تشخیص زودهنگام و دقیق و درمان تخصصی دریافت کند. در سنین رشد، پنجره طلایی برای مداخله از طریق بریس های ارتوپدی وجود دارد و استفاده مؤثر از بریس ها، همراه با تقویت قامت از طریق تمرینات و حمایت پایه توسط کفی های طبی، کلید دستیابی به قامتی سالم و متوازن است.

برای دستیابی به بهترین نتایج در درمان غیرجراحی کایفوز، استفاده از فناوری های پیشرفته در تشخیص و ساخت ابزارهای ارتوپدی فنی ضروری است. در کلینیک سلیم ارتو، ما با تلفیق تخصص مهندسی ارتوپدی و ابزارهای مدرن مانند آنالیز پاسچر و اسکن سه بعدی، بریس هایی (نظیر بریس میلواکی) را طراحی می کنیم که حداکثر اصلاح را با کمترین میزان ناراحتی فراهم آورند.

آیا نگران وضعیت قامت خود یا فرزندتان هستید؟ تشخیص دقیق اولین گام درمانی است.

برای ارزیابی جامع وضعیت ستون فقرات و قامت، با استفاده از پیشرفته ترین روش های آنالیز پاسچر و اسکن کف پا، همین امروز با متخصصین کلینیک سلیم ارتو تماس بگیرید. تخصص ما در طراحی بریس های سفارشی و ارتوپدی فنی، مسیر زندگی فعال و سالم را برای شما هموار می کند و شما را از عوارض بلندمدت قوز پشتی مصون می دارد.

برای دریافت مشاوره تخصصی و تعیین وقت ارزیابی، با ما در تماس باشید.